Nghe có vẻ là một câu hỏi gây tranh cãi. Nhưng nếu nhìn vào thực tế, không ít phụ huynh sẽ phải thừa nhận rằng con mình dành nhiều thời gian trước màn hình điện thoại, máy tính bảng hay máy tính hơn là ngồi đọc sách. Không chỉ để giải trí, thông qua chiếc điện thoại, các em còn có thể  tìm kiếm thông tin, xem video hướng dẫn, học ngoại ngữ, khám phá khoa học, xem bản đồ, tìm hiểu lịch sử, thậm chí học cách giải một bài toán chỉ trong vài phút. Điều đó đặt ra một câu hỏi đáng suy nghĩ: Nếu công nghệ đã trở thành một phần của việc học, giáo dục nên cố gắng chống lại nó hay học cách tận dụng nó?

  Nhiều giáo viên vẫn luôn yêu nghề. Họ yêu cảm giác đứng trên bục giảng, yêu khoảnh khắc học sinh hiểu bài và trưởng thành sau từng tiết học. Thế nhưng, sau nhiều năm gắn bó, không ít người lại cảm thấy mình không còn yêu công việc hằng ngày như trước. Nghe có vẻ mâu thuẫn, nhưng đây là thực tế mà nhiều thầy cô đang trải qua. Bởi "yêu nghề" và "yêu những gì phải làm mỗi ngày" đôi khi không còn là một.  

5 giờ chiều, tiếng trống tan trường vang lên. Học sinh ra về, sân trường dần vắng lặng. Với nhiều người, đó là thời điểm kết thúc một ngày làm việc. Nhưng với rất nhiều giáo viên, đó mới chỉ là lúc bắt đầu cho một “ca làm việc” khác. Không ít người vẫn giữ suy nghĩ rằng giáo viên là một trong những nghề có thời gian làm việc nhẹ nhàng. Hết giờ lên lớp là hết việc. Có kỳ nghỉ hè, có ngày nghỉ lễ, có thời gian rảnh hơn nhiều ngành nghề khác. Thực tế lại hoàn toàn khác. Sau khi rời trường, thầy cô cũng trở về với những vai trò rất đời thường: người cha, người mẹ, người con trong gia đình. Họ đi chợ, nấu cơm, đón con, dạy con học, giặt giũ, dọn dẹp nhà cửa và giải quyết vô số công việc không tên của cuộc sống hằng ngày. Khi mọi người trong gia đình đã nghỉ ngơi, khi đồng hồ chỉ 10 giờ hay 11 giờ đêm, ánh đèn trong góc làm việc của nhiều giáo viên vẫn còn sáng. Trên bàn là những chồng bài kiểm tra cần chấm. Trong máy tính là giáo án cần hoàn thiện. Ngoài ra còn có hồ sơ chuyên môn, báo cáo, nhập điểm, kế hoạch giảng dạy, tài liệu cho tiết học ngày mai, các biểu mẫu hành chính và hàng loạt đầu việc phát sinh khác. Nhiều giáo viên vẫn quen với cảm giác vừa chấm bài vừa nhìn đồng hồ. Họ biết ngày mai phải dậy sớm nhưng công việc hôm nay vẫn chưa thể kết thúc. Đó là một thực tế ít được nhìn thấy phía sau cánh cửa lớp học. 5 giờ chiều, tiếng trống tan trường vang lên. Học sinh ra về, sân trường dần vắng lặng. Với nhiều người, đó là thời điểm kết thúc một ngày làm việc. Nhưng với rất nhiều giáo viên, đó mới chỉ là lúc bắt đầu cho một “ca làm việc” khác. Không ít người vẫn giữ suy nghĩ rằng giáo viên là một trong những nghề có thời gian làm việc nhẹ nhàng. Hết giờ lên lớp là hết việc. Có kỳ nghỉ hè, có ngày nghỉ lễ, có thời gian rảnh hơn nhiều ngành nghề khác. Thực tế lại hoàn toàn khác. Sau khi rời trường, thầy cô cũng trở về với những vai trò rất đời thường: người cha, người mẹ, người con trong gia đình. Họ đi chợ, nấu cơm, đón con, dạy con học, giặt giũ, dọn dẹp nhà cửa và giải quyết vô số công việc không tên của cuộc sống hằng ngày. Khi mọi người trong gia đình đã nghỉ ngơi, khi đồng hồ chỉ 10 giờ hay 11 giờ đêm, ánh đèn trong góc làm việc của nhiều giáo viên vẫn còn sáng. Trên bàn là những chồng bài kiểm tra cần chấm. Trong máy tính là giáo án cần hoàn thiện. Ngoài ra còn có hồ sơ chuyên môn, báo cáo, nhập điểm, kế hoạch giảng dạy, tài liệu cho tiết học ngày mai, các biểu mẫu hành chính và hàng loạt đầu việc phát sinh khác. Nhiều giáo viên vẫn quen với cảm giác vừa chấm bài vừa nhìn đồng hồ. Họ biết ngày mai phải dậy sớm nhưng công việc hôm nay vẫn chưa thể kết thúc. Đó là một thực tế ít được nhìn thấy phía sau cánh cửa lớp học.

Trong nhiều năm, điểm số luôn là thước đo quen thuộc để đánh giá năng lực học tập của học sinh. Một bảng điểm đẹp thường mang lại cảm giác yên tâm cho phụ huynh và là mục tiêu mà nhiều gia đình hướng đến. Tuy nhiên, khi công nghệ, AI và chuyển đổi số đang thay đổi cách con người học tập và làm việc, ngày càng nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng những kỹ năng học tập và thích nghi mới là yếu tố quyết định thành công trong tương lai. Vậy trong 5 năm tới, đâu là những kỹ năng phụ huynh nên giúp con phát triển ngay từ hôm nay?  

Có một tình huống rất quen thuộc trong nhiều gia đình: con làm bài tập khá ổn, trả lời đúng trên lớp, nhưng đến lúc phụ huynh hỏi thêm một câu kiểu “Vì sao lại như vậy?” thì con im lặng vài giây rồi trả lời: “Con chỉ làm theo cách cô dạy.” Không phải con chưa học. Cũng không phải con lười. Chỉ là giữa biết đáp án và thật sự hiểu, đôi khi vẫn còn một khoảng cách. Và chính khoảng cách đó đang tạo nên một cuộc tranh luận âm thầm giữa nhiều phụ huynh.